Jabłko czy gruszka?

Pisaliśmy poprzednio o podstawowych parametrach oceny stopnia otyłości i nadwagi (Odchudzanie szkiełkiem i okiem). 

Dzisiaj kilka słów o poszczególnych typach otyłości i ich konsekwencjach dla zdrowia.

Wyróżniamy dwa typy antropometryczne otyłości:

A. androidalny inaczej zwany brzusznym, wisceralnym lub  typem „jabłka” częściej występujący w otyłości mężczyzn

B. gynoidalny - inaczej zwany pośladkowo-udowym lub typem „gruszki” częściej występujący w otyłości kobiet

Ze względu na miejsce nagromadzenia się tkanki tłuszczowej typ androidalny nazywany jest otyłością brzuszną (wisceralną), ponieważ występuje w nim tzw. trzewna tkanka tłuszczowa czyli następuje magazynowanie tłuszczu w obrębie brzucha. Komórki tłuszczowe zlokalizowane w górnej części ciała mają odmienne właściwości od tych znajdujących się na biodrach i udach.

 

Do oceny rozmieszczenia tkanki tłuszczowej służy wskaźnik określający stosunek obwodu talii do obwodu bioder – WHR (ang. waist to hip ratio).

Sprawdź jakiego typu masz otyłość! Zmierz centymetrem obwód talii i podziel go przez obwód bioder.

Na androidalny typ otyłości (jabłko) wskazuje wartość wskaźnika - WHR >0.85 u kobiet i >1.0 u mężczyzn. WHR poniżej tych wartości świadczy o typie gynoidalnym (gruszka).

A z praktycznego punktu widzenia, który typ otyłości jest bardziej niebezpieczny? Typ gruszki czy jabłka?

Szczególnie niebezpieczny wpływ na zdrowie ma brzuszny (wisceralny) typ otyłości, któremu często towarzyszą zaburzenia metaboliczne. Nagromadzenie tkanki tłuszczowej wisceralnej wiąże się z częstszym występowaniem cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca i wielu innych schorzeń. Udowodniono także, że konsekwencje zdrowotne otyłości brzusznej mogą prowadzić do przedwczesnego zgonu.

Na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu przeprowadzono badanie mające na celu ocenę zwyczajów żywieniowych i stylu życia osób z otyłością wisceralną.

Badaniami objęto 71 pacjentów z otyłością typu brzusznego w wieku 22–75 lat (wskaźnik masy ciała BMI wynosił średnio 37,3), w tym 28 kobiet i 43 mężczyzn. Narzędziem badawczym był kwestionariusz skonstruowany na potrzeby przeprowadzonych badań. 

Jakie były wyniki?  

Jedynie 11,2% chorych deklarowało przewagę pozytywnych zachowań żywieniowych nad negatywnymi, pozostali w większości ocenianych elementów diety popełniali błędy. Popularnym zjawiskiem wśród badanych osób było podjadanie między posiłkami. 

Do codziennego podjadania (głównie słodyczy) przyznało się prawie 48% pacjentów, a do dość częstego spożywania dodatkowych przekąsek ponad 29% pacjentów. 

Wyniki badań w zakresie aktywności fizycznej wykazały brak lub małą aktywność wśród 46,5% respondentów. Prawie 75% osób z otyłością wisceralną przyznało, że często ulega stresom, a głównym sposobem radzenia sobie w sytuacjach stresowych były zachowania sprzyjające przyrostowi masy ciała (podjadanie oraz zwiększenie ilości snu). 

Wnioski płynące z tego badania:  

1. Osoby z wisceralnym typem otyłości charakteryzują się niewłaściwymi nawykami żywieniowymi (podjadanie między posiłkami) oraz stylem życia sprzyjającym przyrostowi masy ciała. 

2. Mężczyźni istotnie statystycznie częściej popełniają błędy żywieniowe, natomiast kobiety częściej prowadzą sprzyjający otyłości tryb życia - mała aktywność fizyczna i reakcja na stres sprzyjająca przyrostowi masy ciała. 

3. Z obwodem talii korelowały niektóre oceniane błędy żywieniowe, przede wszystkim nadmierne spożycie tłuszczów, potraw typu fast food czy dosładzanych napoi. 

Źródło: Maciej Cymerys, Ewa Olek "Ocena nawyków żywieniowych i stylu życia wśród chorych z otyłością brzuszną", Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Zaburzeń Metabolicznych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; Przegląd Kardiodiabetologiczny 2011; 6 (4): 287–293. 

Asnax - Centrum Wiedzy

5 najważniejszych zasad...

Jaka powinna być dieta, by pozwalała czerpać przyjemność z jedzenia, a jednocześnie dostarczała niezbędnej energii i składników odżywczych, stanowiąc gwarancję utrzymania zdrowia i dobrej kondycji organizmu?

Przedstawiamy 5 najważniejszych zasad prawidłowego odżywiania i przypominamy generalną zasadę spożywania co najmniej 4-5 posiłków dziennie.
Należy pamiętać również o odpowiednim nawodnieniu organizmu i pić niegazowaną wodę mineralną oraz herbaty owocowe i ziołowe bez cukru w ilości ok. 2 litrów dziennie.
(źródło: portal Eskulap  http://pl.esculap.com)

Po pierwsze: Dieta uboga w tłuszcze i cholesterol

W diecie warto zdecydowanie ograniczyć udział tłuszczu pochodzącego z masła, tłustych mięs, podrobów i wędlin (zwłaszcza wieprzowych), pełnotłustego nabiału (szczególnie żółtych serów, tłustych twarogów, serków kanapkowych) oraz żółtek jaj, na korzyść tłuszczu roślinnego pochodzącego z nasion roślin oleistych (soi, słonecznika, sezamu, orzechów, migdałów), oraz tłuszczu z ryb morskich. Zawierają one niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, których organizm nie potrafi sam wytworzyć, a które są niezbędne do budowy i funkcjonowania każdej komórki organizmu. Oleje roślinne są również naturalnym źródłem steroli roślinnych – związków, które obniżają stężenie cholesterolu we krwi poprzez zmniejszenie wchłaniania cholesterolu z przewodu pokarmowego.

Po drugie: Dieta bogata w warzywa i owoce

Do każdego posiłku jedz warzywa, najlepiej w postaci wieloskładnikowych surówek. Im bardziej urozmaicisz gamę zjadanych warzyw, tym więcej różnych cennych witamin i składników mineralnych dostarczasz do organizmu. Warzywa powinny stanowić największy objętościowo element większości posiłków. Pamiętaj też o owocach – zjedz dwie porcje dziennie, np. średnie jabłko i średnie kiwi albo pomarańczę. Warzywa i owoce są źródłem cennego błonnika pokarmowego, który pęczniejąc w przewodzie pokarmowym jak gąbka pochłania nadmiar tłuszczu i cholesterolu, a także toksyny pochodzące z zalegających tu niestrawionych i niewchłoniętych składników diety.

Po trzecie: Dieta bogata w pełnowartościowe białko

Co najmniej trzy razy dziennie należy dostarczyć organizmowi białko, którego najlepszym źródłem są: białe mięso drobiu, chude mięso i wędliny wołowe, chude i półtłuste ryby, chude twarogi, jogurty i kefiry, a także białko jaja (polecamy 2-3 jaja tygodniowo). Mięso przyrządzaj wybierając dietetyczne metody obróbki termicznej, a więc: gotowanie tradycyjne, lub na parze, duszenie, pieczenie (zwłaszcza w folii) lub grillowanie. Zdecydowanie unikaj smażenia, szczególnie w panierce i w głębokim tłuszczu. Podczas takiego przygotowywania potrawa wchłania ogromne ilości tłuszczu, który przesmażony, poza dodatkowymi kaloriami, może stanowić źródło związków rakotwórczych oraz istotnie zwiększać stężenie cholesterolu we krwi.

Po czwarte: Dieta bogata w pełnoziarniste produkty zbożowe: tj. pieczywo, grube kasze, brązowy ryż i nasiona roślin strączkowych

Pełnoziarniste produkty zbożowe w zdrowej diecie powinny stanowić główne źródło energii. Produkty te dostarczają wielu cennych witamin np. witamin z grupy B oraz witaminę E i cynk, które są silnymi przeciwutleniaczami chroniącymi między innymi cholesterol przed utlenianiem i powstawaniem zmian miażdżycowych w ścianach naczyń krwionośnych. Produkty skrobiowe nisko przetworzone są także bogatym źródłem błonnika pokarmowego, który działa jak szczoteczka - drażniąc ściany jelit pobudza ich perystaltykę i usprawnia przesuwanie się treści pokarmowej.

Po piąte: Dieta uboga w słodycze i jedzenie typu fast-food

Jeśli nie możesz się oprzeć, to czasem możesz pozwolić sobie na zjedzenie małej porcji ulubionego ciasta (np. raz w tygodniu). Pamiętaj jednak, by nie podjadać słodyczy między posiłkami. Słodycze gwałtownie podnoszą poziom cukru we krwi i rozregulowują gospodarkę węglowodanową organizmu. Omijaj też restauracje oferujące pizze i hamburgery z dużą ilością żółtego sera, nasączone smażonym tłuszczem.

(źródło: portal Eskulap  http://pl.esculap.com)

 

A jeżeli w ciągu dnia, pomiędzy posiłkami męczy Cię ochota na przekąskę i "koniecznie musisz" zjeść coś słodkiego, sięgnij po Asnax, który:

• pozwala szybko zwalczyć uczucie głodu i doczekać właściwej pory posiłku
• z czasem eliminuje szkodliwy nawyk podjadania, które odpowiada m.in. za efekt jo-jo
• wspiera w tworzeniu pożytecznego nawyku regularnego spożywania posiłków

źródło: http://www.asnax.pl/

Fast food w liczbach - podliczamy kalorie

Dzisiaj trochę infografiki. To bardzo modny ostatnio trend, który akurat bardzo dobrze się nadaje do pokazania z czym właściwie mamy do czynienia w przeróżnych fast foodach - pod względem wartości kalorycznej.

Jak wygląda okręt flagowy firmy "pod złotymi łukami" czyli Big Mac w porównaniu do innych okrętów flagowych innych sieci fast-foodowych?

Inne pojedyncze pozycje w menu wraz z ich wartością kaloryczną:

A jak wygląda wobec tego przykładowy lunch? To typowy zestaw lunchowy z amerykańskiej szkolnej kafeterii:

Biorąc pod uwagę, że jest to tylko lunch, ponad 800 kalorii to sporo jak na dzienne zapotrzebowanie kaloryczne młodego organizamu.

A tak wygląda porównanie wartości kalorycznej zestawów lunchowych czterech popularnych sieci:

Trzeba pamiętać też o tym, że poszczególne posiłki i przekąski spożywane w ciągu dnia sumują się, dając czasami zaskakująco wysoki wynik wartości kalorycznej przy bardzo niewielkiej wartości odżywczej posiłków:

Jednym słowem - sprawdzajmy co jemy, liczmy kalorie i zastanówmy się nad zdrowszą alternatywą!