Otyłość a nasza psychika i funkcje poznawcze

Osoby otyłe są bardziej podatne na demencję

Otyłość sprzyja demencji. Naukowcy z Rush University Medical Center odkryli co wspólnego ma tłuszcz w wątrobie z działaniem hipokampa, części mózgu odpowiedzialnej za pamięć i uczenie się. Okazuje się, ze jest to receptor PPARalpha (peroxisome proliferator-activated receptor alpha).

PPARalpha bezpośrednio kontroluje metabolizm tłuszczu. Dotychczas wiadomo było, że wysoka ekspresja tego białka ma miejsce w wątrobie. Teraz naukowcy z znaleźli duże ilości receptora PPARalpha w hipokampach myszy.

– U osób z otyłością brzuszną poziom PPARalpha w wątrobie jest obniżony. Przy zaburzonym metabolizmie najpierw spada poziom PPARalpha w wątrobie, a następnie w całym organizmie, łącznie z mózgiem. Tłuszcz brzuszny może więc być wczesną zapowiedzią demencji w późniejszym życiu – wyjaśnia autor badań dr Kalipada Pahan.

Źródło: BL, polishupdate.com

Nadwaga i otyłość u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową i schizofrenią

Wiele badań sugeruje związek pomiędzy nadwagą, otyłością a chorobami zdrowia psychicznego takimi jak: choroba afektywna dwubiegunowa i schizofrenia. 

Przeprowadzono badanie mające na celu ocenę rozpowszechnienia tego zjawiska i jego charakterystykę kliniczną. W badaniu wzięło udział 108 pacjentów z rozpoznaniem choroby afektywnej dwubiegunowej, 250 osób z rozpoznaniem schizofrenii oraz 290 osób z grupy kontrolnej. Rozpoznanie postawione było zgodnie z obowiązujących międzynarodowymi kryteriami diagnostycznymi. W analizie poszczególnych grup osób autorzy badania brali pod uwagę zmienne mogące mieć związek z występowaniem nadmiernej masy ciała. Oceniano występowanie nadwagi (BMI ≥25) oraz otyłości (BMI≥30), dodatkowo brano pod uwagę również inne czynniki np. płeć, wiek, poziom wykształcenia. 

Uzyskane wyniki wskazały na silny związek pomiędzy występowaniem otyłości a rozpoznaniem choroby afektywnej dwubiegunowej i schizofrenii w porównaniu do osób z grupy kontrolnej. 

Występowanie nadwagi było istotnie statystycznie bardziej powiązane z płcią męską i wiekiem w grupie osób z chorobą afektywną dwubiegunową, oraz z płcią żeńską u osób chorujących na schizofrenię.

Źródło: Overweight and obesity in patients with bipolar disorder or schizophrenia compared with a non-psychiatric sample. Gurpegui M, Martínez-Ortega JM, Gutiérrez-Rojas L, Rivero J, Rojas C, Jurado D. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2012 Feb 3|20.02.2012

Otyłość a sprawność funkcji poznawczych u osób starszych

Benito-León i wsp. wykazali w grupie 1949 osób w wieku co najmniej 65 lat, związek między otyłością lub nadwagą a gorszą sprawnością funkcji poznawczych mierzoną szeregiem narzędzi neuropsychologicznych.

W styczniu 2013 r. na stronie internetowej European Journal of Neurology zamieszczono artykuł autorstwa Benito-León i wsp. na temat zależności między wskaźnikiem BMI (body mass index) a funkcjami poznawczymi. Badanie NEDICES (Neurological Diseases in Central Spain study) objęło 1949 osób w wieku co najmniej 65 lat. Zbierano dane dotyczące między innymi: sprawności funkcji poznawczych mierzonej skalą 37-MMSE (Mini-Mental State Examination), płynności werbalnej, inteligencji i pamięci. W badanej grupie znalazło się: 592 osób otyłych, 850 z nadwagą i 507 z prawidłową masą ciała. W analizie uwzględniono wpływ wykształcenia, stosowanych leków, nadciśnienia i alkoholu. 

Zarówno otyłość, jak i nadwaga, były związane z najniższymi wynikami uzyskiwanymi w parametrach opisujących inteligencję, pamięć, płynność słowną i sprawność psychoruchową.  

W opinii Benito-León i wsp. wyniki badania wskazują, że istnieje związek między otyłością a pogorszeniem funkcji poznawczych. 

Źródło: Benito-León J, Mitchell AJ, Hernández-Gallego J i Bermejo-Pareja F. Obesity and impaired cognitive functioning in the elderly: a population-based cross-sectional study (NEDICES). Eur J Neurol 2013; epub ahead of print|04.02.2013

Odchudzanie i jego wpływ na psychikę

Jak widać z powyższych badań i publikacji, otyłość ma ogromny wpływ na nasze zdrowie psychiczne. A zatem przyjrzyjmy się co dzieje się z naszą psychiką podczas odchudzania. 

Amerykańscy badacze z Uniwersytetu Stanu Minnesota sprawdzili, jak na psychikę wpływa głodzenie się. U wszystkich ochotników poddanych restrykcyjnej diecie pojawiły się wyraźne zmiany w nastroju na gorsze: depresja, rozdrażnienie, niepokój, osłabienie. Skutkiem jest też zawężenie myślenia praktycznie wyłącznie do tematu jedzenia. Również osoby z nadwagą czy otyłe, odczuwały irytację, depresję, niepokój, pogorszenie samooceny... 

Nic dziwnego, znaczne ograniczenie jedzenia prowadzi do zaburzenia mechanizmów odpowiedzialnych za regulację apetytu. Wskutek zmian chemicznych wynikających z niedostarczania wystarczającej ilości substancji odżywczych mózg reaguje zwiększoną wrażliwością i spostrzegawczością na bodźce związane z żywieniem. 

Dlatego osoby, które często powtarzają stosowanie ostrych reżimów dietetycznych, cierpią z powodu obsesji myślowej na temat jedzenia, popadają w stan rozbicia emocjonalnego, nie wytrzymują okresu trwania programu odchudzającego i wcześnie powracają do napadów nadmiernego objadania się. Na naszą psychikę źle wpływa także przerwanie diety, co skutkuje obniżeniem poczucia własnej wartości bo wracamy do starych, złych nawyków żywieniowych. 

Niedostatek lub nadmiar węglowodanów bądź tłuszczów może wpływać na nasz nastrój, apetyt i inne zachowania właśnie poprzez oddziaływanie na neuroprzekaźniki. A do prawidłowej syntezy neuroprzekaźników niezbędne są witaminy i składniki mineralne obecne w pożywieniu. Naukowcy są więc zgodni, że restrykcyjna dieta niszczy nie tylko zdrowie, ale również destrukcyjnie wpływa na psychikę. 

Zatem najlepsze jest wyjście podyktowane nie tylko troską o nasz nastrój i mówiąc szerzej zdrowie psychiczne, ale też zdrowy rozsądek. Tylko trwała zmiana nawyków żywieniowych i naszego całościowego podejścia do odżywiania, daje nam szansę zarówno udanego odchudzania, ale też realnej poprawy nastroju i zdrowia psychicznego.

Źródło: pulsmedyczny.pl

Jabłko czy gruszka?

Pisaliśmy poprzednio o podstawowych parametrach oceny stopnia otyłości i nadwagi (Odchudzanie szkiełkiem i okiem). 

Dzisiaj kilka słów o poszczególnych typach otyłości i ich konsekwencjach dla zdrowia.

Wyróżniamy dwa typy antropometryczne otyłości:

A. androidalny inaczej zwany brzusznym, wisceralnym lub  typem „jabłka” częściej występujący w otyłości mężczyzn

B. gynoidalny - inaczej zwany pośladkowo-udowym lub typem „gruszki” częściej występujący w otyłości kobiet

Ze względu na miejsce nagromadzenia się tkanki tłuszczowej typ androidalny nazywany jest otyłością brzuszną (wisceralną), ponieważ występuje w nim tzw. trzewna tkanka tłuszczowa czyli następuje magazynowanie tłuszczu w obrębie brzucha. Komórki tłuszczowe zlokalizowane w górnej części ciała mają odmienne właściwości od tych znajdujących się na biodrach i udach.

 

Do oceny rozmieszczenia tkanki tłuszczowej służy wskaźnik określający stosunek obwodu talii do obwodu bioder – WHR (ang. waist to hip ratio).

Sprawdź jakiego typu masz otyłość! Zmierz centymetrem obwód talii i podziel go przez obwód bioder.

Na androidalny typ otyłości (jabłko) wskazuje wartość wskaźnika - WHR >0.85 u kobiet i >1.0 u mężczyzn. WHR poniżej tych wartości świadczy o typie gynoidalnym (gruszka).

A z praktycznego punktu widzenia, który typ otyłości jest bardziej niebezpieczny? Typ gruszki czy jabłka?

Szczególnie niebezpieczny wpływ na zdrowie ma brzuszny (wisceralny) typ otyłości, któremu często towarzyszą zaburzenia metaboliczne. Nagromadzenie tkanki tłuszczowej wisceralnej wiąże się z częstszym występowaniem cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca i wielu innych schorzeń. Udowodniono także, że konsekwencje zdrowotne otyłości brzusznej mogą prowadzić do przedwczesnego zgonu.

Na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu przeprowadzono badanie mające na celu ocenę zwyczajów żywieniowych i stylu życia osób z otyłością wisceralną.

Badaniami objęto 71 pacjentów z otyłością typu brzusznego w wieku 22–75 lat (wskaźnik masy ciała BMI wynosił średnio 37,3), w tym 28 kobiet i 43 mężczyzn. Narzędziem badawczym był kwestionariusz skonstruowany na potrzeby przeprowadzonych badań. 

Jakie były wyniki?  

Jedynie 11,2% chorych deklarowało przewagę pozytywnych zachowań żywieniowych nad negatywnymi, pozostali w większości ocenianych elementów diety popełniali błędy. Popularnym zjawiskiem wśród badanych osób było podjadanie między posiłkami. 

Do codziennego podjadania (głównie słodyczy) przyznało się prawie 48% pacjentów, a do dość częstego spożywania dodatkowych przekąsek ponad 29% pacjentów. 

Wyniki badań w zakresie aktywności fizycznej wykazały brak lub małą aktywność wśród 46,5% respondentów. Prawie 75% osób z otyłością wisceralną przyznało, że często ulega stresom, a głównym sposobem radzenia sobie w sytuacjach stresowych były zachowania sprzyjające przyrostowi masy ciała (podjadanie oraz zwiększenie ilości snu). 

Wnioski płynące z tego badania:  

1. Osoby z wisceralnym typem otyłości charakteryzują się niewłaściwymi nawykami żywieniowymi (podjadanie między posiłkami) oraz stylem życia sprzyjającym przyrostowi masy ciała. 

2. Mężczyźni istotnie statystycznie częściej popełniają błędy żywieniowe, natomiast kobiety częściej prowadzą sprzyjający otyłości tryb życia - mała aktywność fizyczna i reakcja na stres sprzyjająca przyrostowi masy ciała. 

3. Z obwodem talii korelowały niektóre oceniane błędy żywieniowe, przede wszystkim nadmierne spożycie tłuszczów, potraw typu fast food czy dosładzanych napoi. 

Źródło: Maciej Cymerys, Ewa Olek "Ocena nawyków żywieniowych i stylu życia wśród chorych z otyłością brzuszną", Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Zaburzeń Metabolicznych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; Przegląd Kardiodiabetologiczny 2011; 6 (4): 287–293. 

Asnax - Centrum Wiedzy

Morwa biała - zadziwiające działanie

Morwa biała obniża poziomu cukru i cholesterolu 

Niezwykle pożyteczną i znaną na świecie rośliną leczniczą w profilaktyce i terapii otyłości są liście morwy białej  (Morus alba L - folium). Morwa biała ma działanie przeciwcukrzycowe, ze względu na zawarte w jej liściach substancje aktywne. Hamują one rozkład węglowodanów złożonych (np. skrobi) do cukrów prostych (glukozy), które wchłaniają się do krwi. Dzięki temu, skrobia znajdująca się w ziemniakach, makaronach i produktach zbożowych nie powoduje wzrostu stężenia cukru we krwi. Zatem liść morwy białej zmniejsza trawienie cukrów złożonych i wchłanianie cukrów prostych, przez co obniża ilość spożytych kalorii.

Substancje aktywne liści morwy obniżają także stężenie cholesterolu i trójglicerydów (tłuszczów) we krwi, dzięki czemu zmniejszają ryzyko miażdżycy. Działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne łagodzi towarzyszący cukrzycy przewlekły stan zapalny o niewielkim nasileniu.

Liście morwy białej zawierają  następujące substancje:

Witaminy:

- tiamina (B1)

- ryboflawina (B2)

- pirydoksyna (B6)

- kwas nikotynowy (witamina PP) oraz kwasy palmitynowy i fumarowy. 

Ponadto liście morwy białej zawierają sterole (β – sitosterol) i kwasy (palmitynowy, fumarowy). Stwierdzono także pewną zawartość innych substancji leczniczych takich jak: eugenol, fenol, gwajakol, salicylan metylu.

Lecznicze właściwości substancji czynnych z liści morwy białej

Podstawowy zestaw składników czynnych liści morwy białej korzystnie wpływa na normalizację poziomu cukru we krwi. Substancje czynne z morwy działają spowalniająco na aktywność enzymów odpowiedzialnych za rozkład węglowodanów w układzie pokarmowych, w tym szczególnie ograniczają metabolizm tzw. cukrów złożonych – skrobi, sacharozy, a co za tym idzie ograniczają ich przemianę w łatwo przyswajalna glukozę Dzięki temu część węglowodanów przechodzi przez jelita w formie niestrawionej i zostaje wydalona z kałem. Prowadzi to do stabilizowania się poziomu cukru we krwi, ze względu na jego mniej gwałtowne wchłanianie po posiłkach.

Blokada rozkładu węglowodanów w układzie pokarmowych wspomaga odchudzanie. Wynika to z faktu, że trawienie węglowodanów prowadzi do ich tzw. przemiany lipidowej – czyli przemiany w tłuszcz. Ograniczenie wchłaniania cukrów - zmniejsza więc produkcję tłuszczu i odkładanie się tkanki tłuszczowej. Oznacza to, że lecznicze substancje czynne z morwy białej blokując trawienie węglowodanów znakomicie wspomagają proces odchudzania. Co ważne dla odchudzania się – te cenne substancje z morwy zmniejszają również łaknienie na słodycze – najbardziej podstępnego wroga smukłej sylwetki.

Efekty lecznicze ze stosowania preparatów z morwy białej:

• obniżenie poziomu cholesterolu,
• obniżenie stężenie glikozy w surowicy krwi,
• zmniejszenie łaknienia i nadmiernego apetytu.

 

W skład specjalistycznej kompozycji suplementu diety Asnax wchodzą naturalne substancje w nowych rolach: lukrecja, morwa biała, chrom, zielona herbata.

Jednak Asnax to więcej niż suma jego składników aktywnych - jest to innowacyjny kompleks substancji, stworzony dzięki najnowocześniejszej technologii w celu osiągnięcia najbardziej skutecznego efektu zmniejszenia odczucia głodu.